Vì sao vào mùa lạnh, quần áo, chăn mền thường “hít” vào nhau và phát ra tiếng tách tách?
Vào những ngày trời lạnh, đặc biệt là vào mùa đông hoặc những lúc thời tiết hanh khô, nhiều người dễ dàng nhận ra một hiện tượng quen thuộc: khi gấp quần áo, kéo chăn mền hay vừa đắp mền lên người thì các lớp vải thường dính chặt vào nhau, thậm chí còn phát ra những tiếng “tách tách”, xẹt tia lửa sáng và đôi khi còn gây cảm giác tê hoặc giật nhẹ ở tay. Không chỉ vậy, nhiều người còn gặp hiện tượng tóc bị hút về phía các vật bằng nhựa như lược nhựa, bong bóng hoặc áo khoác sợi tổng hợp. Đôi khi, hiện tượng này còn gây cảm giác tê hoặc giật nhẹ ở tay. Tất cả những biểu hiện trên đều không phải do vật liệu bị hư hỏng hay do điều gì bí ẩn, mà có thể được giải thích bằng một hiện tượng vật lí quen thuộc gọi là tĩnh điện.
Nguyên nhân chính của hiện tượng trên là do ma sát giữa các vật liệu trong điều kiện không khí khô. Vào mùa lạnh, độ ẩm trong không khí thường giảm thấp. Khi không khí khô, lượng hơi nước trong môi trường ít đi, trong khi hơi nước lại có vai trò giúp các điện tích dễ dàng phân tán và trung hòa. Vì vậy, trong môi trường khô, điện tích rất dễ tích tụ mà không thoát ra ngoài được.
Khi quần áo hoặc chăn mền cọ xát vào nhau trong lúc mặc, gấp hoặc kéo ra kéo vào, các electron sẽ dịch chuyển từ vật này sang vật khác. Vật mất electron sẽ mang điện tích dương, còn vật nhận electron sẽ mang điện tích âm. Khi đó, các vật mang điện tích trái dấu sẽ hút nhau, khiến quần áo hoặc chăn mền bám chặt lại với nhau như bị “hít”.
Không chỉ dừng lại ở việc hút nhau, khi hai vật mang điện tích chạm vào hoặc tách ra đột ngột, các điện tích sẽ phóng qua không khí để trung hòa. Sự phóng điện này tạo ra những tia điện rất nhỏ, mắt thường khó nhìn thấy nhưng tai người có thể nghe được dưới dạng tiếng “tách tách”. Trong một số trường hợp, nếu lượng điện tích đủ lớn, con người còn cảm thấy tê hoặc bị giật nhẹ ở tay.
Hiện tượng tĩnh điện thường xảy ra nhiều hơn với các loại vải như len, nỉ, polyester và các sợi tổng hợp, vì những chất liệu này dễ tích điện. Ngược lại, các loại vải cotton hoặc vải có nguồn gốc tự nhiên thường ít gây ra hiện tượng này hơn. Ngoài ra, vào mùa nóng hoặc những ngày có độ ẩm cao, hiện tượng tĩnh điện gần như giảm hẳn do hơi nước trong không khí giúp điện tích thoát ra nhanh, không bị tích tụ.
Để hạn chế tình trạng quần áo và chăn mền hút vào nhau và phát ra tiếng “tách tách” vào mùa lạnh, có thể áp dụng một số biện pháp đơn giản như: tăng độ ẩm trong phòng, phơi quần áo ở nơi có độ ẩm phù hợp, xịt nhẹ nước lên chăn mền trước khi sử dụng hoặc ưu tiên lựa chọn các loại vải ít tích điện.
Vào những ngày trời lạnh, đặc biệt là vào mùa đông hoặc những lúc thời tiết hanh khô, nhiều người dễ dàng nhận ra một hiện tượng quen thuộc: khi gấp quần áo, kéo chăn mền hay vừa đắp mền lên người thì các lớp vải thường dính chặt vào nhau, thậm chí còn phát ra những tiếng “tách tách”, xẹt tia lửa sáng và đôi khi còn gây cảm giác tê hoặc giật nhẹ ở tay. Không chỉ vậy, nhiều người còn gặp hiện tượng tóc bị hút về phía các vật bằng nhựa như lược nhựa, bong bóng hoặc áo khoác sợi tổng hợp. Đôi khi, hiện tượng này còn gây cảm giác tê hoặc giật nhẹ ở tay. Tất cả những biểu hiện trên đều không phải do vật liệu bị hư hỏng hay do điều gì bí ẩn, mà có thể được giải thích bằng một hiện tượng vật lí quen thuộc gọi là tĩnh điện.
Nguyên nhân chính của hiện tượng trên là do ma sát giữa các vật liệu trong điều kiện không khí khô. Vào mùa lạnh, độ ẩm trong không khí thường giảm thấp. Khi không khí khô, lượng hơi nước trong môi trường ít đi, trong khi hơi nước lại có vai trò giúp các điện tích dễ dàng phân tán và trung hòa. Vì vậy, trong môi trường khô, điện tích rất dễ tích tụ mà không thoát ra ngoài được.
Khi quần áo hoặc chăn mền cọ xát vào nhau trong lúc mặc, gấp hoặc kéo ra kéo vào, các electron sẽ dịch chuyển từ vật này sang vật khác. Vật mất electron sẽ mang điện tích dương, còn vật nhận electron sẽ mang điện tích âm. Khi đó, các vật mang điện tích trái dấu sẽ hút nhau, khiến quần áo hoặc chăn mền bám chặt lại với nhau như bị “hít”.
Không chỉ dừng lại ở việc hút nhau, khi hai vật mang điện tích chạm vào hoặc tách ra đột ngột, các điện tích sẽ phóng qua không khí để trung hòa. Sự phóng điện này tạo ra những tia điện rất nhỏ, mắt thường khó nhìn thấy nhưng tai người có thể nghe được dưới dạng tiếng “tách tách”. Trong một số trường hợp, nếu lượng điện tích đủ lớn, con người còn cảm thấy tê hoặc bị giật nhẹ ở tay.
Hiện tượng tĩnh điện thường xảy ra nhiều hơn với các loại vải như len, nỉ, polyester và các sợi tổng hợp, vì những chất liệu này dễ tích điện. Ngược lại, các loại vải cotton hoặc vải có nguồn gốc tự nhiên thường ít gây ra hiện tượng này hơn. Ngoài ra, vào mùa nóng hoặc những ngày có độ ẩm cao, hiện tượng tĩnh điện gần như giảm hẳn do hơi nước trong không khí giúp điện tích thoát ra nhanh, không bị tích tụ.
Để hạn chế tình trạng quần áo và chăn mền hút vào nhau và phát ra tiếng “tách tách” vào mùa lạnh, có thể áp dụng một số biện pháp đơn giản như: tăng độ ẩm trong phòng, phơi quần áo ở nơi có độ ẩm phù hợp, xịt nhẹ nước lên chăn mền trước khi sử dụng hoặc ưu tiên lựa chọn các loại vải ít tích điện.
